Loops

Loops ใช้สำหรับทำซ้ำโค้ดหลายรอบ ในบทนี้เราจะเรียนรู้ loops ทุกประเภทใน PHP 8.4+ รวมถึง loop control statements

For Loop

ใช้เมื่อรู้จำนวนรอบที่ต้องการ:

<?php
// for พื้นฐาน
// for (เริ่มต้น; เงื่อนไข; เพิ่ม/ลด)
for ($i = 0; $i < 5; $i++) {
    echo $i . " ";  // 0 1 2 3 4
}

// นับถอยหลัง
for ($i = 5; $i >= 1; $i--) {
    echo $i . " ";  // 5 4 3 2 1
}

// เพิ่มทีละ 2
for ($i = 0; $i <= 10; $i += 2) {
    echo $i . " ";  // 0 2 4 6 8 10
}

// หลายตัวแปร
for ($i = 0, $j = 10; $i < $j; $i++, $j--) {
    echo "($i, $j) ";  // (0, 10) (1, 9) (2, 8) (3, 7) (4, 6)
}

// Nested for loop
for ($row = 1; $row <= 3; $row++) {
    for ($col = 1; $col <= 3; $col++) {
        echo "[$row,$col] ";
    }
    echo "\n";
}
// [1,1] [1,2] [1,3]
// [2,1] [2,2] [2,3]
// [3,1] [3,2] [3,3]

// Loop กับ array (ใช้ foreach ดีกว่า)
$fruits = ["apple", "banana", "orange"];
for ($i = 0; $i < count($fruits); $i++) {
    echo $fruits[$i] . " ";
}

// Optimize: cache count
$count = count($fruits);
for ($i = 0; $i < $count; $i++) {
    echo $fruits[$i] . " ";
}

Alternative Syntax

<?php
// สำหรับ templates
?>
<ul>
    <?php for ($i = 1; $i <= 5; $i++): ?>
        <li>Item <?= $i ?></li>
    <?php endfor; ?>
</ul>

While Loop

ทำซ้ำจนกว่าเงื่อนไขจะเป็น false:

<?php
// while พื้นฐาน
$i = 0;
while ($i < 5) {
    echo $i . " ";  // 0 1 2 3 4
    $i++;
}

// อ่านไฟล์ทีละบรรทัด
$file = fopen("data.txt", "r");
while (!feof($file)) {
    $line = fgets($file);
    echo $line;
}
fclose($file);

// อ่านจาก database
$stmt = $pdo->query("SELECT * FROM users");
while ($row = $stmt->fetch()) {
    echo $row['name'] . "\n";
}

// รอจนกว่าเงื่อนไขจะเปลี่ยน
$attempts = 0;
$maxAttempts = 3;
$success = false;

while ($attempts < $maxAttempts && !$success) {
    $success = tryConnection();
    if (!$success) {
        $attempts++;
        sleep(1);  // รอ 1 วินาที
    }
}

// Infinite loop (ระวัง!)
// while (true) {
//     // ต้องมี break เพื่อออก
// }

Alternative Syntax

<?php
$items = ["A", "B", "C"];
$i = 0;
?>
<ul>
    <?php while ($i < count($items)): ?>
        <li><?= $items[$i] ?></li>
        <?php $i++; ?>
    <?php endwhile; ?>
</ul>

Do-While Loop

ทำอย่างน้อย 1 รอบก่อนตรวจเงื่อนไข:

<?php
// do-while - ทำอย่างน้อย 1 ครั้ง
$i = 10;
do {
    echo $i . " ";  // 10 (แม้เงื่อนไขเป็น false)
    $i++;
} while ($i < 5);

// ใช้กับ user input validation
do {
    echo "Enter a number (1-10): ";
    $input = (int) readline();
} while ($input < 1 || $input > 10);

echo "You entered: $input";

// เปรียบเทียบ while กับ do-while
$value = 10;

// while: ไม่ทำเลย
while ($value < 5) {
    echo "while: $value\n";  // ไม่แสดง
    $value++;
}

// do-while: ทำ 1 ครั้ง
do {
    echo "do-while: $value\n";  // แสดง: do-while: 10
    $value++;
} while ($value < 5);

Foreach Loop

ใช้สำหรับ loop ผ่าน array และ iterable objects:

<?php
// Indexed array
$fruits = ["apple", "banana", "orange"];

foreach ($fruits as $fruit) {
    echo $fruit . " ";  // apple banana orange
}

// พร้อม index
foreach ($fruits as $index => $fruit) {
    echo "$index: $fruit\n";
}
// 0: apple
// 1: banana
// 2: orange

// Associative array
$person = [
    "name" => "John",
    "age" => 25,
    "city" => "Bangkok"
];

foreach ($person as $key => $value) {
    echo "$key: $value\n";
}
// name: John
// age: 25
// city: Bangkok

// Nested arrays
$users = [
    ["name" => "Alice", "age" => 30],
    ["name" => "Bob", "age" => 25],
    ["name" => "Charlie", "age" => 35],
];

foreach ($users as $user) {
    echo "{$user['name']} is {$user['age']} years old\n";
}

// Destructuring (PHP 7.1+)
foreach ($users as ["name" => $name, "age" => $age]) {
    echo "$name is $age years old\n";
}

Modifying Array in Foreach

<?php
$numbers = [1, 2, 3, 4, 5];

// ❌ การแก้ไขแบบนี้ไม่มีผล
foreach ($numbers as $num) {
    $num = $num * 2;  // $num เป็น copy
}
print_r($numbers);  // ยังเป็น [1, 2, 3, 4, 5]

// ✅ ใช้ reference (&) เพื่อแก้ไข
foreach ($numbers as &$num) {
    $num = $num * 2;  // แก้ไขตรงๆ
}
unset($num);  // สำคัญ! ควร unset หลังใช้ reference
print_r($numbers);  // [2, 4, 6, 8, 10]

// ✅ หรือใช้ key เพื่อแก้ไข
foreach ($numbers as $key => $num) {
    $numbers[$key] = $num + 1;
}

หลังใช้ reference variable ใน foreach ควร unset() ทิ้งเสมอ:

<?php
$array = [1, 2, 3];
foreach ($array as &$value) {
    $value *= 2;
}
// ถ้าไม่ unset...
foreach ($array as $value) {
    echo $value . " ";  // 2 4 4 (ผิด!)
}
// เพราะ $value ยังชี้ไปที่ element สุดท้าย

// แก้ไข:
unset($value);
foreach ($array as $value) {
    echo $value . " ";  // 2 4 6 (ถูก)
}

Alternative Syntax

<?php
$products = [
    ["name" => "iPhone", "price" => 35000],
    ["name" => "Samsung", "price" => 25000],
];
?>
<table>
    <tr><th>Product</th><th>Price</th></tr>
    <?php foreach ($products as $product): ?>
        <tr>
            <td><?= $product['name'] ?></td>
            <td><?= number_format($product['price']) ?></td>
        </tr>
    <?php endforeach; ?>
</table>

Loop Control Statements

break

ใช้ออกจาก loop ทันที:

<?php
// break ออกจาก loop
for ($i = 1; $i <= 10; $i++) {
    if ($i === 5) {
        break;  // ออกเมื่อ $i = 5
    }
    echo $i . " ";  // 1 2 3 4
}

// break กับ nested loops
for ($i = 1; $i <= 3; $i++) {
    for ($j = 1; $j <= 3; $j++) {
        if ($j === 2) {
            break;  // ออกจาก inner loop เท่านั้น
        }
        echo "($i,$j) ";
    }
}
// (1,1) (2,1) (3,1)

// break หลายระดับ
for ($i = 1; $i <= 3; $i++) {
    for ($j = 1; $j <= 3; $j++) {
        if ($i === 2 && $j === 2) {
            break 2;  // ออกจาก 2 loops
        }
        echo "($i,$j) ";
    }
}
// (1,1) (1,2) (1,3) (2,1)

// break กับ switch (สำคัญ!)
foreach ($items as $item) {
    switch ($item) {
        case "stop":
            break 2;  // ออกจาก foreach ไม่ใช่ switch!
        default:
            echo $item;
    }
}

continue

ใช้ข้ามไปยังรอบถัดไป:

<?php
// ข้ามเลขคู่
for ($i = 1; $i <= 10; $i++) {
    if ($i % 2 === 0) {
        continue;  // ข้ามเลขคู่
    }
    echo $i . " ";  // 1 3 5 7 9
}

// ข้ามค่าว่าง
$names = ["Alice", "", "Bob", null, "Charlie"];
foreach ($names as $name) {
    if (empty($name)) {
        continue;
    }
    echo "$name\n";
}
// Alice
// Bob
// Charlie

// continue หลายระดับ
for ($i = 1; $i <= 3; $i++) {
    for ($j = 1; $j <= 3; $j++) {
        if ($j === 2) {
            continue 2;  // ข้ามไปรอบถัดไปของ outer loop
        }
        echo "($i,$j) ";
    }
}
// (1,1) (2,1) (3,1)

goto

ข้ามไปยัง label (ใช้น้อยมาก):

<?php
// goto - ไม่แนะนำ
for ($i = 0; $i < 10; $i++) {
    for ($j = 0; $j < 10; $j++) {
        if ($i * $j >= 25) {
            goto end;
        }
        echo "$i * $j = " . ($i * $j) . "\n";
    }
}
end:
echo "Done!";

// ❌ ไม่สามารถ goto เข้าไปใน loop ได้
// goto inside;
// for ($i = 0; $i < 5; $i++) {
//     inside:  // Error!
//     echo $i;
// }

หลีกเลี่ยง goto

goto ทำให้โค้ดอ่านยากและ debug ยาก ใช้ break พร้อมระบุระดับแทน หรือ restructure โค้ดให้ไม่ต้องใช้

Loop กับ Iterators

PHP รองรับ Iterator pattern:

<?php
// Generators
function range_generator(int $start, int $end) {
    for ($i = $start; $i <= $end; $i++) {
        yield $i;
    }
}

foreach (range_generator(1, 5) as $num) {
    echo $num . " ";  // 1 2 3 4 5
}

// Generator กับ key => value
function items_generator() {
    yield "a" => 1;
    yield "b" => 2;
    yield "c" => 3;
}

foreach (items_generator() as $key => $value) {
    echo "$key: $value\n";
}

// DirectoryIterator
$dir = new DirectoryIterator("./");
foreach ($dir as $file) {
    if ($file->isFile()) {
        echo $file->getFilename() . "\n";
    }
}

// ArrayIterator
$iterator = new ArrayIterator(["a", "b", "c"]);
foreach ($iterator as $value) {
    echo $value . " ";
}

Array Functions แทน Loop

บ่อยครั้งใช้ array functions แทน loop ได้:

<?php
$numbers = [1, 2, 3, 4, 5];

// แทน for loop ที่ transform ข้อมูล
// ❌ Loop
$doubled = [];
foreach ($numbers as $n) {
    $doubled[] = $n * 2;
}

// ✅ array_map
$doubled = array_map(fn($n) => $n * 2, $numbers);
// [2, 4, 6, 8, 10]

// แทน for loop ที่ filter
// ❌ Loop
$evens = [];
foreach ($numbers as $n) {
    if ($n % 2 === 0) {
        $evens[] = $n;
    }
}

// ✅ array_filter
$evens = array_filter($numbers, fn($n) => $n % 2 === 0);
// [2, 4]

// แทน for loop ที่ reduce
// ❌ Loop
$sum = 0;
foreach ($numbers as $n) {
    $sum += $n;
}

// ✅ array_reduce
$sum = array_reduce($numbers, fn($acc, $n) => $acc + $n, 0);
// 15

// หรือใช้ array_sum
$sum = array_sum($numbers);
// 15

// รวม map + filter
$result = array_filter(
    array_map(fn($n) => $n * 2, $numbers),
    fn($n) => $n > 4
);
// [6, 8, 10]

ข้อดีของ Array Functions

Declarative - บอกว่าทำอะไร ไม่ใช่ทำยังไง
No mutation - สร้าง array ใหม่ ไม่แก้ของเดิม
Chainable - ต่อกันได้
Testable - test ง่ายกว่า

Common Loop Patterns

Sum และ Average

<?php
$scores = [85, 92, 78, 95, 88];

// วิธี loop
$sum = 0;
foreach ($scores as $score) {
    $sum += $score;
}
$average = $sum / count($scores);

// วิธี function
$sum = array_sum($scores);
$average = $sum / count($scores);

echo "Sum: $sum, Average: $average";
// Sum: 438, Average: 87.6

Find First Match

<?php
$users = [
    ["id" => 1, "name" => "Alice", "active" => true],
    ["id" => 2, "name" => "Bob", "active" => false],
    ["id" => 3, "name" => "Charlie", "active" => true],
];

// หา user ที่ active = false คนแรก
$found = null;
foreach ($users as $user) {
    if (!$user["active"]) {
        $found = $user;
        break;  // หาเจอแล้ว ออก
    }
}

// หรือใช้ array_filter + reset
$inactive = array_filter($users, fn($u) => !$u["active"]);
$found = reset($inactive) ?: null;

echo $found["name"];  // "Bob"

Group By

<?php
$products = [
    ["name" => "iPhone", "category" => "phone"],
    ["name" => "Galaxy", "category" => "phone"],
    ["name" => "MacBook", "category" => "laptop"],
    ["name" => "XPS", "category" => "laptop"],
];

// Group by category
$grouped = [];
foreach ($products as $product) {
    $category = $product["category"];
    $grouped[$category][] = $product;
}

print_r($grouped);
// [
//     "phone" => [["name" => "iPhone", ...], ["name" => "Galaxy", ...]],
//     "laptop" => [["name" => "MacBook", ...], ["name" => "XPS", ...]]
// ]

Pagination

<?php
$items = range(1, 100);  // 1-100
$page = 3;
$perPage = 10;

// หา offset
$offset = ($page - 1) * $perPage;

// ตัด array
$pageItems = array_slice($items, $offset, $perPage);
// [21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30]

// คำนวณจำนวนหน้า
$totalPages = ceil(count($items) / $perPage);
// 10

Performance Tips

<?php
// 1. Cache array length
// ❌ Slow
for ($i = 0; $i < count($array); $i++) { }

// ✅ Fast
$count = count($array);
for ($i = 0; $i < $count; $i++) { }

// 2. ใช้ foreach แทน for index
// ❌ Slower
for ($i = 0; $i < count($array); $i++) {
    echo $array[$i];
}

// ✅ Faster
foreach ($array as $item) {
    echo $item;
}

// 3. หลีกเลี่ยง function call ใน loop
// ❌ Slow
foreach ($items as $item) {
    $result = someExpensiveFunction($item);  // เรียกทุกรอบ
}

// ✅ Fast (ถ้า memoize ได้)
$cache = [];
foreach ($items as $item) {
    $key = getKey($item);
    if (!isset($cache[$key])) {
        $cache[$key] = someExpensiveFunction($item);
    }
    $result = $cache[$key];
}

// 4. ใช้ break เมื่อเจอแล้ว
foreach ($items as $item) {
    if ($item === $target) {
        $found = $item;
        break;  // ไม่ต้อง loop ต่อ
    }
}

แบบฝึกหัด

แบบฝึกหัดที่ 1: FizzBuzz

<?php
function fizzBuzz(int $n): void {
    for ($i = 1; $i <= $n; $i++) {
        $output = match(true) {
            $i % 15 === 0 => "FizzBuzz",
            $i % 3 === 0 => "Fizz",
            $i % 5 === 0 => "Buzz",
            default => (string) $i,
        };
        echo "$output\n";
    }
}

fizzBuzz(15);

แบบฝึกหัดที่ 2: Prime Numbers

<?php
function isPrime(int $n): bool {
    if ($n < 2) return false;
    if ($n === 2) return true;
    if ($n % 2 === 0) return false;

    for ($i = 3; $i <= sqrt($n); $i += 2) {
        if ($n % $i === 0) {
            return false;
        }
    }
    return true;
}

function getPrimes(int $limit): array {
    $primes = [];
    for ($i = 2; $i <= $limit; $i++) {
        if (isPrime($i)) {
            $primes[] = $i;
        }
    }
    return $primes;
}

print_r(getPrimes(50));
// [2, 3, 5, 7, 11, 13, 17, 19, 23, 29, 31, 37, 41, 43, 47]

แบบฝึกหัดที่ 3: Flatten Array

<?php
function flatten(array $array): array {
    $result = [];
    foreach ($array as $item) {
        if (is_array($item)) {
            $result = [...$result, ...flatten($item)];
        } else {
            $result[] = $item;
        }
    }
    return $result;
}

$nested = [1, [2, 3], [[4, 5], 6], 7];
print_r(flatten($nested));
// [1, 2, 3, 4, 5, 6, 7]

สรุป

ในบทนี้เราได้เรียนรู้:

for loop สำหรับรู้จำนวนรอบ
while และ do-while สำหรับ loop จนกว่าเงื่อนไขจะเปลี่ยน
foreach สำหรับ loop ผ่าน arrays และ iterables
break, continue และ goto
Generators และ Iterators
Array functions ที่ใช้แทน loops
Common patterns และ performance tips

Best Practices

1. ใช้ foreach แทน for กับ arrays

<?php
// แนะนำ
foreach ($items as $item) {
    process($item);
}

// ไม่แนะนำ
for ($i = 0; $i < count($items); $i++) {
    process($items[$i]);
}

2. หลีกเลี่ยง Infinite Loops

<?php
// อันตราย: ไม่มีทางออก
// while (true) { }

// ปลอดภัย: มี break condition
$maxIterations = 1000;
$i = 0;
while (true) {
    if ($i++ >= $maxIterations) break;
    // do something
}

3. Unset Reference หลัง foreach

<?php
foreach ($items as &$item) {
    $item = process($item);
}
unset($item);  // สำคัญมาก!

แหล่งข้อมูลเพิ่มเติม

เข้าสู่ระบบเพื่อดูเนื้อหาเต็ม

ยืนยันตัวตนด้วยบัญชี Google เพื่อปลดล็อกบทความทั้งหมด